Δείκτης ξηρασίας στην Ελλάδα - 10 Σεπτεμβρίου 2026

Σύνταξη άρθρου: Γ. Φραγκουλίδης, Κ. Λαγουβάρδος, Β. Κοτρώνη 

Ε.Α.Α - Πεντέλη, Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου 2026, 12:00

Το παρόν δελτίο παρουσιάζει την ανάλυση της ομάδας ΜΕΤΕΟ του ΕΑΑ για τις συνθήκες ξηρασίας στην Ελλάδα κατά την 10η Σεπτεμβρίου 2026. Η ανάλυση βασίζεται στην απόκλιση της υγρασίας των στρωμάτων υπεδάφους από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα σε δύο στρώματα:

1. το επιφανειακό στρώμα 7-28 εκατοστών, όπου η υγρασία εδάφους αποκρίνεται πιο άμεσα στις μετεωρολογικές συνθήκες και διαμορφώνεται κυρίως από τις μετεωρολογικές συνθήκες των τελευταίων εβδομάδων
2. το βαθύτερο στρώμα 28-100 εκατοστών, το οποίο έχει μεγαλύτερη αδράνεια στις μεταβολές του καιρού και αντικατοπτρίζει τις συνθήκες των τελευταίων μηνών

Με βάση τα δεδομένα υγρασίας εδάφους της υπηρεσίας Copernicus της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπολογίζουμε τον κανονικοποιημένο δείκτη υγρασίας εδάφους (SSMI) λαμβάνοντας υπόψη τις τωρινές συνθήκες καθώς και αυτές κατά την περίοδο αναφοράς 1991-2020. Στις περιπτώσεις που ο δείκτης αυτός είναι σημαντικά αρνητικός κατατάσσουμε την ξηρασία στα επίπεδα 1 έως 5 ανάλογα με το μέγεθός του, τα οποία υποδηλώνουν ήπια, μέτρια, σημαντική, έντονη και ακραία ξηρασία. Στις περιπτώσεις όπου ο δείκτης SSMI είναι σημαντικά θετικός τότε έχουμε σχετικό πλεόνασμα υγρασίας στο έδαφος. 

Όπως φαίνεται στους παρακάτω χάρτες, τα κυριότερα σημεία για τις συνθήκες κατά την 10η Σεπτεμβρίου είναι τα εξής:

• Η σχετική υγρασία στο επιφανειακό στρώμα έχει μειωθεί στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα. Το σύνολο της Ηπείρου, και μεγάλο μέρος της Στερεάς Ελλάδας, της Θεσσαλίας και της Θράκης βρίσκονται σε συνθήκες ήπιας ή μέτριας ξηρασίας. Το ίδιο ισχύει και σε περιοχές της Πελοποννήσου και της Κρήτης.
  
  
• Όπως αναμένεται, οι μεταβολές είναι μικρότερες στο βαθύτερο στρώμα υπεδάφους. Ωστόσο είναι εμφανής η μείωση των περιοχών που χαρακτηρίζονται από πλεόνασμα υγρασίας για τα δεδομένα της εποχής, όπου πλέον επικρατούν κανονικές συνθήκες ή ήπια ξηρασία (π.χ. Στερεά Ελλάδα και Θεσσαλία).  

Εικόνα 1. Επίπεδα ξηρασίας στην Ελλάδα κατά την 10η Σεπτεμβρίου 2026 στα στρώματα υπεδάφους 7-28 εκ. (αριστερά) και 28-100 εκ. (δεξιά). Οι περιοχές που βρίσκονται σε κατάσταση σχετικής ξηρασίας είναι χρωματισμένες σύμφωνα με την 5-βάθμια κλίμακα στο άνω δεξιά άκρο του χάρτη. Περιοχές όπου η εδαφική υγρασία είναι σημαντικά πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα απεικονίζονται με πράσινο, ενώ περιοχές με εδαφική υγρασία κοντά στην μέση τιμή απεικονίζονται με άσπρο. Η μαύρη διαγράμμιση στον δεξιά χάρτη υποδηλώνει περιοχές με ιδιαίτερα ρηχό/πετρώδες έδαφος (< 40 εκ.) όπου η εκτίμηση του μοντέλου αναμένεται να έχει μικρότερη αξιοπιστία.

Η περιεκτικότητα σε νερό στα στρώματα αυτά του υπεδάφους είναι κρίσιμα για την ανάπτυξη και απόδοση πολλών γεωργικών καλλιεργειών και αντικατοπτρίζει την επίδραση του υετού, την εξατμισοδιαπνοής και της απορροής/διήθησης νερού στο έδαφος σε ένα σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα. Όταν η εδαφική υγρασία σε αυτά είναι αρκετά κάτω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα μιας συγκεκριμένης περιοχής, αυτό συνεπάγεται συνθήκες (σχετικής) ξηρασίας και άρα παρατεταμένο υδατικό στρες για τις καλλιέργειες.

Όπως προαναφέρθηκε, τα επίπεδα ξηρασίας αυτά έχουν σχετική και όχι απόλυτη έννοια. Αντικατοπτρίζουν την κατάσταση του εδάφους σε σχέση με τις μέσες συνθήκες της περιόδου αναφοράς (1991-2020). Για παράδειγμα, αν η εδαφική υγρασία είναι αρκετά χαμηλή για τα δεδομένα μιας περιοχής την συγκεκριμένη περίοδο του έτους, τότε ενδέχεται να έχουμε έως και επίπεδο 5 ξηρασίας (ακραία ξηρασία) χωρίς να είναι τελείως ξερό το έδαφος. Παρομοίως, αν η εδαφική υγρασία είναι ιδιαίτερα χαμηλή σε απόλυτο βαθμό, αλλά σε κανονικά για την εποχή επίπεδα, τότε έχουμε κανονικές συνθήκες ξηρασίας (ο δείκτης SSMI είναι ελαφρώς αρνητικός ή θετικός). Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι ελλείψει επιτόπιων παρατηρήσεων οι τιμές εδαφικής υγρασίας αποτελούν εκτίμηση εξειδικευμένου μοντέλου για την επιφάνεια της Γης (ERA5-Land) και κατά τόπους ενδέχεται να υπάρχουν αποκλίσεις από τις πραγματικές συνθήκες.

Μακροπρόθεσμη πρόγνωση για τη μέση θερμοκρασία Οκτωβρίου 2026

Σύνταξη άρθρου: Γ. Φραγκουλίδης, Κ. Λαγουβάρδος, Β. Κοτρώνη

Ε.Α.Α - Πεντέλη, Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου 2026, 14:30

Θερμότερος του κανονικού αναμένεται να είναι ο ερχόμενος Οκτώβριος στην ΝΑ Ευρώπη (συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας) σύμφωνα με τις μακροπρόθεσμες προγνώσεις που εκδόθηκαν στις αρχές Σεπτεμβρίου. Όπως φαίνεται στο παρακάτω γράφημα (Εικόνα 1), σύμφωνα με το 82% των διαθέσιμων σεναρίων η μέση θερμοκρασία Οκτωβρίου θα είναι υψηλότερη από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα (περίοδος αναφοράς: 1993-2016). Συγκεκριμένα, η πιθανότητα για θετικές αποκλίσεις μεταξύ 0 και 1°C, μεταξύ 1 και 2°C και άνω των 2°C είναι 25%, 37% και 20% αντίστοιχα. Οι πιθανότητες για αρνητικές αποκλίσεις μεταξύ 0 και 1°C και άνω του 1°C είναι 13% και 5% αντιστοιχα. Η μέση τιμή των 400 σεναρίων είναι +1.08°C.

Συνολικά για την ευρωπαϊκή ήπειρο, ο χάρτης της Εικόνας 2 απεικονίζει την απόκλιση της μέσης θερμοκρασίας Οκτωβρίου με βάση την μέση τιμή των διαθέσιμων σεναρίων. Όπως προκύπτει, θετικές αποκλίσεις άνω των 0.75°C αναμένονται σε όλη την ήπειρο, με τις τιμές να φτάνουν τους +1.5°C σε περιοχές της κεντρικής Ευρώπης.

Η πρόγνωση αυτή βασίζεται σε συνολικά 400 πιθανά σενάρια από τα εξής 8 κέντρα πρόγνωσης: ECMWF (Ευρώπη), UKMO (Ηνωμένο Βασίλειο), Meteo-France (Γαλλία), NCEP (ΗΠΑ), DWD (Γερμανία), CMCC (Ιταλία), JMA (Ιαπωνία) και BOM (Αυστραλία), όπως παρέχονται από το Copernicus Climate Change Service της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Τονίζεται ότι οι μακροπρόθεσμες προγνώσεις χαρακτηρίζονται από μεγάλη αβεβαιότητα και σκοπό έχουν την εκτίμηση της τάσης στην μηνιαία και εποχιακή εξέλιξη των μέσων καιρικών συνθηκών. Επιπρόσθετα, οι αποκλίσεις της θερμοκρασίας σε ημερήσια και τοπική βάση λόγω της επίδρασης κάθε είδους καιρικών συστημάτων ενδέχεται να διαφέρουν σημαντικά από τη μέση απόκλιση ενός μήνα σε μια ευρύτερη περιοχή.

Εικόνα 1. Κατανομή πιθανοτήτων για την μέση θερμοκρασία Οκτωβρίου 2026 στην ΝΑ Ευρώπη, σύμφωνα με τις 400 μακροπρόθεσμες προγνώσεις που εκδόθηκαν αρχές Σεπτεμβρίου. Η μέση τιμή των διαθέσιμων προγνώσεων απεικονίζεται στο άνω αριστερά άκρο του γραφήματος.

Εικόνα 2. Χάρτης απόκλισης της μέσης θερμοκρασίας Οκτωβρίου 2026, σύμφωνα με την μέση τιμή των 400 μακροπρόθεσμων προγνώσεων που εκδόθηκαν αρχές Σεπτεμβρίου.

Αξιολόγηση πρόγνωσης για την μέση θερμοκρασία Αυγούστου 2026

Όσον αφορά τον περασμένο Αύγουστο, η μέση θερμοκρασιακή απόκλιση στην ΝΑ Ευρώπη ήταν +1.50°C, ενώ η μέση τιμή όλων των σεναρίων της μακροπρόθεσμης πρόγνωσης που εκδόθηκε τον Ιούλιο του 2026 ήταν +1.24°C. Όπως φαίνεται στο παρακάτω γράφημα (Εικόνα 3), το μέγεθος της απόκλισης που παρατηρήθηκε είχε πιθανότητα 44% και ήταν το πιθανότερο πεδίο τιμών στην μακροπρόθεσμη πρόγνωση.

Εικόνα 3. Κατανομή πιθανοτήτων για την μέση θερμοκρασία Αυγούστου 2026 στην ΝΑ Ευρώπη, σύμφωνα με τις προγνώσεις που εκδόθηκαν αρχές Ιουλίου. Η μέση τιμή των διαθέσιμων προγνώσεων απεικονίζεται στο άνω αριστερά άκρο του γραφήματος, ενώ η μέση θερμοκρασία που τελικά παρατηρήθηκε τον Αύγουστο υποδεικνύεται με μωβ χρώμα.

Δείκτης ξηρασίας στην Ελλάδα - 10 Αυγούστου 2026

Σύνταξη άρθρου: Γ. Φραγκουλίδης, Κ. Λαγουβάρδος, Β. Κοτρώνη 

Ε.Α.Α - Πεντέλη, Δευτέρα 17 Αυγούστου 2026, 08:00

Το παρόν δελτίο παρουσιάζει την ανάλυση της ομάδας ΜΕΤΕΟ του ΕΑΑ για τις συνθήκες ξηρασίας στην Ελλάδα κατά την 10η Αυγούστου 2026. Η ανάλυση βασίζεται στην απόκλιση της υγρασίας των στρωμάτων υπεδάφους από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα σε δύο στρώματα:

1. το επιφανειακό στρώμα 7-28 εκατοστών, όπου η υγρασία εδάφους αποκρίνεται πιο άμεσα στις μετεωρολογικές συνθήκες και διαμορφώνεται κυρίως από τις μετεωρολογικές συνθήκες των τελευταίων εβδομάδων
2. το βαθύτερο στρώμα 28-100 εκατοστών, το οποίο έχει μεγαλύτερη αδράνεια στις μεταβολές του καιρού και αντικατοπτρίζει τις συνθήκες των τελευταίων μηνών

Με βάση τα δεδομένα υγρασίας εδάφους της υπηρεσίας Copernicus της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπολογίζουμε τον κανονικοποιημένο δείκτη υγρασίας εδάφους (SSMI) λαμβάνοντας υπόψη τις τωρινές συνθήκες καθώς και αυτές κατά την περίοδο αναφοράς 1991-2020. Στις περιπτώσεις που ο δείκτης αυτός είναι σημαντικά αρνητικός κατατάσσουμε την ξηρασία στα επίπεδα 1 έως 5 ανάλογα με το μέγεθός του, τα οποία υποδηλώνουν ήπια, μέτρια, σημαντική, έντονη και ακραία ξηρασία. Στις περιπτώσεις όπου ο δείκτης SSMI είναι σημαντικά θετικός τότε έχουμε σχετικό πλεόνασμα υγρασίας στο έδαφος. 

Τα κυριότερα σημεία για τις συνθήκες κατά την 10η Αυγούστου είναι τα εξής:

• Οι συνθήκες σχετικής υγρασίας εδάφους στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας δεν έχουν μεταβληθεί σημαντικά σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα (Εικόνα 1).
• Μεγάλο μέρος της χώρας παραμένει σε κανονικές συνθήκες ή συνθήκες πλεονάσματος υγρασίας για τα δεδομένα της εποχής και στα δύο στρώματα υπεδάφους.
• Στο επιφανειακό στρώμα παρατηρείται αύξηση της σχετικής υγρασίας εδάφους (από την 10η Ιουλίου) και επικράτηση ήπιας ξηρασίας ή κανονικών συνθηκών ή πλεονάσματος υγρασίας στις δυτικές ακτές και τα νησιά του Ιονίου, στην Θράκη, στην ανατολική Στερεά Ελλάδα, στη Ρόδο και στην ανατολική Κρήτη. Μείωση της υγρασίας εδάφους από πλεόνασμα (κατά την 10η Ιουλίου) σε κανονικές συνθήκες παρατηρείται σε μεγάλο μέρος της Πίνδου.
• Στο βαθύτερο στρώμα, είχαμε μείωση της υγρασίας σε περιοχές της Ηπείρου, με μεγάλο μέρος της πλέον να χαρακτηρίζεται από ήπια έως έντονη ξηρασία. 

Εικόνα 1. Επίπεδα ξηρασίας στην Ελλάδα κατά την 10η Αυγούστου 2026 στα στρώματα υπεδάφους 7-28 εκ. (αριστερά) και 28-100 εκ. (δεξιά). Οι περιοχές που βρίσκονται σε κατάσταση σχετικής ξηρασίας είναι χρωματισμένες σύμφωνα με την 5-βάθμια κλίμακα στο άνω δεξιά άκρο του χάρτη. Περιοχές όπου η εδαφική υγρασία είναι σημαντικά πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα απεικονίζονται με πράσινο, ενώ περιοχές με εδαφική υγρασία κοντά στην μέση τιμή απεικονίζονται με άσπρο. Η μαύρη διαγράμμιση στον δεξιά χάρτη υποδηλώνει περιοχές με ιδιαίτερα ρηχό/πετρώδες έδαφος (< 40 εκ.) όπου η εκτίμηση του μοντέλου αναμένεται να έχει μικρότερη αξιοπιστία.

Η περιεκτικότητα σε νερό στα στρώματα αυτά του υπεδάφους είναι κρίσιμα για την ανάπτυξη και απόδοση πολλών γεωργικών καλλιεργειών και αντικατοπτρίζει την επίδραση του υετού, την εξατμισοδιαπνοής και της απορροής/διήθησης νερού στο έδαφος σε ένα σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα. Όταν η εδαφική υγρασία σε αυτά είναι αρκετά κάτω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα μιας συγκεκριμένης περιοχής, αυτό συνεπάγεται συνθήκες (σχετικής) ξηρασίας και άρα παρατεταμένο υδατικό στρες για τις καλλιέργειες.

Όπως προαναφέρθηκε, τα επίπεδα ξηρασίας αυτά έχουν σχετική και όχι απόλυτη έννοια. Αντικατοπτρίζουν την κατάσταση του εδάφους σε σχέση με τις μέσες συνθήκες της περιόδου αναφοράς (1991-2020). Για παράδειγμα, αν η εδαφική υγρασία είναι αρκετά χαμηλή για τα δεδομένα μιας περιοχής την συγκεκριμένη περίοδο του έτους, τότε ενδέχεται να έχουμε έως και επίπεδο 5 ξηρασίας (ακραία ξηρασία) χωρίς να είναι τελείως ξερό το έδαφος. Παρομοίως, αν η εδαφική υγρασία είναι ιδιαίτερα χαμηλή σε απόλυτο βαθμό, αλλά σε κανονικά για την εποχή επίπεδα, τότε έχουμε κανονικές συνθήκες ξηρασίας (ο δείκτης SSMI είναι ελαφρώς αρνητικός ή θετικός). Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι ελλείψει επιτόπιων παρατηρήσεων οι τιμές εδαφικής υγρασίας αποτελούν εκτίμηση εξειδικευμένου μοντέλου για την επιφάνεια της Γης (ERA5-Land) και κατά τόπους ενδέχεται να υπάρχουν αποκλίσεις από τις πραγματικές συνθήκες.

Μακροπρόθεσμη πρόγνωση για τη μέση θερμοκρασία Σεπτεμβρίου 2026

Σύνταξη άρθρου: Γ. Φραγκουλίδης, Κ. Λαγουβάρδος, Β. Κοτρώνη

Ε.Α.Α - Πεντέλη, Τετάρτη 12 Αυγούστου 2026, 17:00

Θερμότερος του κανονικού αναμένεται να είναι ο ερχόμενος Σεπτέμβριος στην ΝΑ Ευρώπη (συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας) σύμφωνα με τις μακροπρόθεσμες προγνώσεις που εκδόθηκαν στις αρχές Αυγούστου. Όπως φαίνεται στο παρακάτω γράφημα (Εικόνα 1), σύμφωνα με το 85% των διαθέσιμων σεναρίων η μέση θερμοκρασία Σεπτεμβρίου θα είναι υψηλότερη από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα (περίοδος αναφοράς: 1993-2016). Συγκεκριμένα, η πιθανότητα για θετικές αποκλίσεις μεταξύ 0 και 1°C, μεταξύ 1 και 2°C και άνω των 2°C είναι 34%, 35% και 16% αντίστοιχα. Οι πιθανότητες για αρνητικές αποκλίσεις μεταξύ 0 και 1°C και άνω του 1°C είναι 13% και 2% αντιστοιχα. Η μέση τιμή των 400 σεναρίων είναι +1.03°C.

Συνολικά για την ευρωπαϊκή ήπειρο, ο χάρτης της Εικόνας 2 απεικονίζει την απόκλιση της μέσης θερμοκρασίας Σεπτεμβρίου με βάση την μέση τιμή των διαθέσιμων σεναρίων. Όπως προκύπτει, θετικές αποκλίσεις αναμένονται σε όλη την ήπειρο, με τις τιμές να ξεπερνούν τους +2°C στη Γαλλία και περιοχές της ανατολικής Ευρώπης.

Η πρόγνωση αυτή βασίζεται σε συνολικά 400 πιθανά σενάρια από τα εξής 8 κέντρα πρόγνωσης: ECMWF (Ευρώπη), UKMO (Ηνωμένο Βασίλειο), Meteo-France (Γαλλία), NCEP (ΗΠΑ), DWD (Γερμανία), CMCC (Ιταλία), JMA (Ιαπωνία) και BOM (Αυστραλία), όπως παρέχονται από το Copernicus Climate Change Service της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Τονίζεται ότι οι μακροπρόθεσμες προγνώσεις χαρακτηρίζονται από μεγάλη αβεβαιότητα και σκοπό έχουν την εκτίμηση της τάσης στην μηνιαία και εποχιακή εξέλιξη των μέσων καιρικών συνθηκών. Επιπρόσθετα, οι αποκλίσεις της θερμοκρασίας σε ημερήσια και τοπική βάση λόγω της επίδρασης κάθε είδους καιρικών συστημάτων ενδέχεται να διαφέρουν σημαντικά από τη μέση απόκλιση ενός μήνα σε μια ευρύτερη περιοχή.

Εικόνα 1. Κατανομή πιθανοτήτων για την μέση θερμοκρασία Σεπτεμβρίου 2026 στην ΝΑ Ευρώπη, σύμφωνα με τις 400 μακροπρόθεσμες προγνώσεις που εκδόθηκαν αρχές Αυγούστου. Η μέση τιμή των διαθέσιμων προγνώσεων απεικονίζεται στο άνω αριστερά άκρο του γραφήματος.

Εικόνα 2. Χάρτης απόκλισης της μέσης θερμοκρασίας Σεπτεμβρίου 2026, σύμφωνα με την μέση τιμή των 400 μακροπρόθεσμων προγνώσεων που εκδόθηκαν αρχές Αυγούστου.

Αξιολόγηση πρόγνωσης για την μέση θερμοκρασία Ιουλίου 2026

Όσον αφορά τον περασμένο Ιούλιο, η μέση θερμοκρασιακή απόκλιση στην ΝΑ Ευρώπη ήταν +0.57°C, ενώ η μέση τιμή όλων των σεναρίων της μακροπρόθεσμης πρόγνωσης που εκδόθηκε τον Ιούνιο του 2026 ήταν +0.94°C. Όπως φαίνεται στο παρακάτω γράφημα (Εικόνα 3), το μέγεθος της απόκλισης που παρατηρήθηκε είχε πιθανότητα 49% και ήταν το πιθανότερο πεδίο τιμών στην μακροπρόθεσμη πρόγνωση.

Εικόνα 3. Κατανομή πιθανοτήτων για την μέση θερμοκρασία Ιουλίου 2026 στην ΝΑ Ευρώπη, σύμφωνα με τις προγνώσεις που εκδόθηκαν αρχές Ιουνίου. Η μέση τιμή των διαθέσιμων προγνώσεων απεικονίζεται στο άνω αριστερά άκρο του γραφήματος, ενώ η μέση θερμοκρασία που τελικά παρατηρήθηκε τον Ιούλιο υποδεικνύεται με μωβ χρώμα.

Δείκτης ξηρασίας στην Ελλάδα - 10 Ιουλίου 2026

Σύνταξη άρθρου: Γ. Φραγκουλίδης, Κ. Λαγουβάρδος, Β. Κοτρώνη 

Ε.Α.Α - Πεντέλη, Πέμπτη 16 Ιουλίου 2026, 13:00

Το παρόν δελτίο παρουσιάζει την ανάλυση της ομάδας ΜΕΤΕΟ του ΕΑΑ για τις συνθήκες ξηρασίας στην Ελλάδα κατά την 10η Ιουλίου 2026. Η ανάλυση βασίζεται στην απόκλιση της υγρασίας των στρωμάτων υπεδάφους από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα σε δύο στρώματα:

1. το επιφανειακό στρώμα 7-28 εκατοστών, όπου η υγρασία εδάφους αποκρίνεται πιο άμεσα στις μετεωρολογικές συνθήκες και διαμορφώνεται κυρίως από τις μετεωρολογικές συνθήκες των τελευταίων εβδομάδων
2. το βαθύτερο στρώμα 28-100 εκατοστών, το οποίο έχει μεγαλύτερη αδράνεια στις μεταβολές του καιρού και αντικατοπτρίζει τις συνθήκες των τελευταίων μηνών

Με βάση τα δεδομένα υγρασίας εδάφους της υπηρεσίας Copernicus της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπολογίζουμε τον κανονικοποιημένο δείκτη υγρασίας εδάφους (SSMI) λαμβάνοντας υπόψη τις τωρινές συνθήκες καθώς και αυτές κατά την περίοδο αναφοράς 1991-2020. Στις περιπτώσεις που ο δείκτης αυτός είναι σημαντικά αρνητικός κατατάσσουμε την ξηρασία στα επίπεδα 1 έως 5 ανάλογα με το μέγεθός του, τα οποία υποδηλώνουν ήπια, μέτρια, σημαντική, έντονη και ακραία ξηρασία. Στις περιπτώσεις όπου ο δείκτης SSMI είναι σημαντικά θετικός τότε έχουμε σχετικό πλεόνασμα υγρασίας στο έδαφος. 

Τα κυριότερα σημεία για τις συνθήκες κατά την 10η Ιουλίου είναι τα εξής:

• Οι συνθήκες σχετικής υγρασίας εδάφους στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας δεν έχουν μεταβληθεί σημαντικά σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα (Εικόνα 1).
• Μεγάλο μέρος της χώρας παραμένει σε συνθήκες πλεονάσματος υγρασίας για τα δεδομένα της εποχής και στα δύο στρώματα υπεδάφους.
• Στο επιφανειακό στρώμα μικρή μείωση της σχετικής υγρασίας εδάφους παρατηρείται στην Μακεδονία και τη Θρακή, οπου πλέον επικρατούν κανονικές συνθήκες και ήπια ξηρασία (επίπεδο ξηρασίας 1), αντίστοιχα. Μικρή μείωση της υγρασίας είχαμε και στην ανατολική Κρήτη.
• Στο βαθύτερο στρώμα, είχαμε μείωση της υγρασίας στη Θεσσαλία, με μεγάλο μέρος της πλέον να χαρακτηρίζεται από κανονικές συνθήκες αντί του πλεονάσματος υγρασίας που είχαμε τον προηγούμενο μήνα. 

Εικόνα 1. Επίπεδα ξηρασίας στην Ελλάδα κατά την 10η Ιουλίου 2026 στα στρώματα υπεδάφους 7-28 εκ. (αριστερά) και 28-100 εκ. (δεξιά). Οι περιοχές που βρίσκονται σε κατάσταση σχετικής ξηρασίας είναι χρωματισμένες σύμφωνα με την 5-βάθμια κλίμακα στο άνω δεξιά άκρο του χάρτη. Περιοχές όπου η εδαφική υγρασία είναι σημαντικά πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα απεικονίζονται με πράσινο, ενώ περιοχές με εδαφική υγρασία κοντά στην μέση τιμή απεικονίζονται με άσπρο. Η μαύρη διαγράμμιση στον δεξιά χάρτη υποδηλώνει περιοχές με ιδιαίτερα ρηχό/πετρώδες έδαφος (< 40 εκ.) όπου η εκτίμηση του μοντέλου αναμένεται να έχει μικρότερη αξιοπιστία.

Η περιεκτικότητα σε νερό στα στρώματα αυτά του υπεδάφους είναι κρίσιμα για την ανάπτυξη και απόδοση πολλών γεωργικών καλλιεργειών και αντικατοπτρίζει την επίδραση του υετού, την εξατμισοδιαπνοής και της απορροής/διήθησης νερού στο έδαφος σε ένα σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα. Όταν η εδαφική υγρασία σε αυτά είναι αρκετά κάτω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα μιας συγκεκριμένης περιοχής, αυτό συνεπάγεται συνθήκες (σχετικής) ξηρασίας και άρα παρατεταμένο υδατικό στρες για τις καλλιέργειες.

Όπως προαναφέρθηκε, τα επίπεδα ξηρασίας αυτά έχουν σχετική και όχι απόλυτη έννοια. Αντικατοπτρίζουν την κατάσταση του εδάφους σε σχέση με τις μέσες συνθήκες της περιόδου αναφοράς (1991-2020). Για παράδειγμα, αν η εδαφική υγρασία είναι αρκετά χαμηλή για τα δεδομένα μιας περιοχής την συγκεκριμένη περίοδο του έτους, τότε ενδέχεται να έχουμε έως και επίπεδο 5 ξηρασίας (ακραία ξηρασία) χωρίς να είναι τελείως ξερό το έδαφος. Παρομοίως, αν η εδαφική υγρασία είναι ιδιαίτερα χαμηλή σε απόλυτο βαθμό, αλλά σε κανονικά για την εποχή επίπεδα, τότε έχουμε κανονικές συνθήκες ξηρασίας (ο δείκτης SSMI είναι ελαφρώς αρνητικός ή θετικός). Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι ελλείψει επιτόπιων παρατηρήσεων οι τιμές εδαφικής υγρασίας αποτελούν εκτίμηση εξειδικευμένου μοντέλου για την επιφάνεια της Γης (ERA5-Land) και κατά τόπους ενδέχεται να υπάρχουν αποκλίσεις από τις πραγματικές συνθήκες.

Μακροπρόθεσμη πρόγνωση για τη μέση θερμοκρασία Αυγούστου 2026

Σύνταξη άρθρου: Γ. Φραγκουλίδης, Κ. Λαγουβάρδος, Β. Κοτρώνη

Ε.Α.Α - Πεντέλη, Δευτέρα 13 Ιουλίου 2026, 15:30

Θερμότερος του κανονικού αναμένεται να είναι ο ερχόμενος Αύγουστος στην ΝΑ Ευρώπη (συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας) σύμφωνα με τις μακροπρόθεσμες προγνώσεις που εκδόθηκαν στις αρχές Ιουλίου. Όπως φαίνεται στο παρακάτω γράφημα (Εικόνα 1), σύμφωνα με το 93% των διαθέσιμων σεναρίων η μέση θερμοκρασία Αυγούστου θα είναι υψηλότερη από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα (περίοδος αναφοράς: 1993-2016). Συγκεκριμένα, η πιθανότητα για θετικές αποκλίσεις μεταξύ 0 και 1°C, μεταξύ 1 και 2°C και άνω των 2°C είναι 32%, 44% και 17% αντίστοιχα. Οι πιθανότητες για αρνητικές αποκλίσεις μεταξύ 0 και 1°C είναι 7%. Η μέση τιμή των 400 σεναρίων είναι +1.24°C.

Συνολικά για την ευρωπαϊκή ήπειρο, ο χάρτης της Εικόνας 2 απεικονίζει την απόκλιση της μέσης θερμοκρασίας Αυγούστου με βάση την μέση τιμή των διαθέσιμων σεναρίων. Όπως προκύπτει, θετικές αποκλίσεις αναμένονται σε όλη την ήπειρο, με τις τιμές να ξεπερνούν τους +2°C στο μεγαλύτερο μέρος. Οι μέγιστες αποκλίσεις εντοπίζονται σε κεντρική και ανατολική Ευρώπη.

Η πρόγνωση αυτή βασίζεται σε συνολικά 400 πιθανά σενάρια από τα εξής 8 κέντρα πρόγνωσης: ECMWF (Ευρώπη), UKMO (Ηνωμένο Βασίλειο), Meteo-France (Γαλλία), NCEP (ΗΠΑ), DWD (Γερμανία), CMCC (Ιταλία), JMA (Ιαπωνία) και BOM (Αυστραλία), όπως παρέχονται από το Copernicus Climate Change Service της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Τονίζεται ότι οι μακροπρόθεσμες προγνώσεις χαρακτηρίζονται από μεγάλη αβεβαιότητα και σκοπό έχουν την εκτίμηση της τάσης στην μηνιαία και εποχιακή εξέλιξη των μέσων καιρικών συνθηκών. Επιπρόσθετα, οι αποκλίσεις της θερμοκρασίας σε ημερήσια και τοπική βάση λόγω της επίδρασης κάθε είδους καιρικών συστημάτων ενδέχεται να διαφέρουν σημαντικά από τη μέση απόκλιση ενός μήνα σε μια ευρύτερη περιοχή.

Εικόνα 1. Κατανομή πιθανοτήτων για την μέση θερμοκρασία Αυγούστου 2026 στην ΝΑ Ευρώπη, σύμφωνα με τις 400 μακροπρόθεσμες προγνώσεις που εκδόθηκαν αρχές Ιουλίου. Η μέση τιμή των διαθέσιμων προγνώσεων απεικονίζεται στο άνω αριστερά άκρο του γραφήματος.

Εικόνα 2. Χάρτης απόκλισης της μέσης θερμοκρασίας Αυγούστου 2026, σύμφωνα με την μέση τιμή των 400 μακροπρόθεσμων προγνώσεων που εκδόθηκαν αρχές Ιουλίου.

Αξιολόγηση πρόγνωσης για την μέση θερμοκρασία Ιουνίου 2026

Όσον αφορά τον περασμένο Ιούνιο, η μέση θερμοκρασιακή απόκλιση στην ΝΑ Ευρώπη ήταν +1.09°C, ενώ η μέση τιμή όλων των σεναρίων της μακροπρόθεσμης πρόγνωσης που εκδόθηκε τον Μάιο του 2026 ήταν +0.76°C. Όπως φαίνεται στο παρακάτω γράφημα (Εικόνα 3), το μέγεθος της απόκλισης που παρατηρήθηκε είχε πιθανότητα 29% και ήταν το δεύτερο πιθανότερο πεδίο τιμών στην μακροπρόθεσμη πρόγνωση.

Εικόνα 3. Κατανομή πιθανοτήτων για την μέση θερμοκρασία Ιουνίου 2026 στην ΝΑ Ευρώπη, σύμφωνα με τις προγνώσεις που εκδόθηκαν αρχές Μαΐου. Η μέση τιμή των διαθέσιμων προγνώσεων απεικονίζεται στο άνω αριστερά άκρο του γραφήματος, ενώ η μέση θερμοκρασία που τελικά παρατηρήθηκε τον Ιούνιο υποδεικνύεται με μωβ χρώμα.

Δείκτης ξηρασίας στην Ελλάδα - 10 Ιουνίου 2026

Σύνταξη άρθρου: Γ. Φραγκουλίδης, Κ. Λαγουβάρδος, Β. Κοτρώνη 

Ε.Α.Α - Πεντέλη, Τετάρτη 17 Ιουνίου 2026, 09:00

Το παρόν δελτίο παρουσιάζει την ανάλυση της ομάδας ΜΕΤΕΟ του ΕΑΑ για τις συνθήκες ξηρασίας στην Ελλάδα κατά την 10η Ιουνίου 2026. Η ανάλυση βασίζεται στην απόκλιση της υγρασίας των στρωμάτων υπεδάφους από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα σε δύο στρώματα:

1. το επιφανειακό στρώμα 7-28 εκατοστών, όπου η υγρασία εδάφους αποκρίνεται πιο άμεσα στις μετεωρολογικές συνθήκες και διαμορφώνεται κυρίως από τις μετεωρολογικές συνθήκες των τελευταίων εβδομάδων
2. το βαθύτερο στρώμα 28-100 εκατοστών, το οποίο έχει μεγαλύτερη αδράνεια στις μεταβολές του καιρού και αντικατοπτρίζει τις συνθήκες των τελευταίων μηνών

Με βάση τα δεδομένα υγρασίας εδάφους της υπηρεσίας Copernicus της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπολογίζουμε τον κανονικοποιημένο δείκτη υγρασίας εδάφους (SSMI) λαμβάνοντας υπόψη τις τωρινές συνθήκες καθώς και αυτές κατά την περίοδο αναφοράς 1991-2020. Στις περιπτώσεις που ο δείκτης αυτός είναι σημαντικά αρνητικός κατατάσσουμε την ξηρασία στα επίπεδα 1 έως 5 ανάλογα με το μέγεθός του, τα οποία υποδηλώνουν ήπια, μέτρια, σημαντική, έντονη και ακραία ξηρασία. Στις περιπτώσεις όπου ο δείκτης SSMI είναι σημαντικά θετικός τότε έχουμε σχετικό πλεόνασμα υγρασίας στο έδαφος. 

Τα κυριότερα σημεία για τις συνθήκες κατά την 10η Ιουνίου είναι τα εξής:

• Οι συνθήκες σχετικής υγρασίας εδάφους στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας δεν έχουν μεταβληθεί σημαντικά σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα (Εικόνα 1).
• Μεγάλο μέρος της χώρας παραμένει σε συνθήκες πλεονάσματος υγρασίας για τα δεδομένα της εποχής και στα δύο στρώματα υπεδάφους.
• Μικρή αύξηση της υγρασίας παρατηρείται στην δυτική Ελλάδα όπου πλέον σε μεγάλο μέρος της επικρατούν συνθήκες ήπιας έως μέτριας ξηρασίας (επίπεδα ξηρασίας 1 και 2). Στο βαθύτερο στρώμα, σε επίπεδα σημαντικής ξηρασίας παραμένει η ανατολική Κρήτη. 

Εικόνα 1. Επίπεδα ξηρασίας στην Ελλάδα κατά την 10η Ιουνίου 2026 στα στρώματα υπεδάφους 7-28 εκ. (αριστερά) και 28-100 εκ. (δεξιά). Οι περιοχές που βρίσκονται σε κατάσταση σχετικής ξηρασίας είναι χρωματισμένες σύμφωνα με την 5-βάθμια κλίμακα στο άνω δεξιά άκρο του χάρτη. Περιοχές όπου η εδαφική υγρασία είναι σημαντικά πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα απεικονίζονται με πράσινο, ενώ περιοχές με εδαφική υγρασία κοντά στην μέση τιμή απεικονίζονται με άσπρο. Η μαύρη διαγράμμιση στον δεξιά χάρτη υποδηλώνει περιοχές με ιδιαίτερα ρηχό/πετρώδες έδαφος (< 40 εκ.) όπου η εκτίμηση του μοντέλου αναμένεται να έχει μικρότερη αξιοπιστία.

Η περιεκτικότητα σε νερό στα στρώματα αυτά του υπεδάφους είναι κρίσιμα για την ανάπτυξη και απόδοση πολλών γεωργικών καλλιεργειών και αντικατοπτρίζει την επίδραση του υετού, την εξατμισοδιαπνοής και της απορροής/διήθησης νερού στο έδαφος σε ένα σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα. Όταν η εδαφική υγρασία σε αυτά είναι αρκετά κάτω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα μιας συγκεκριμένης περιοχής, αυτό συνεπάγεται συνθήκες (σχετικής) ξηρασίας και άρα παρατεταμένο υδατικό στρες για τις καλλιέργειες.

Όπως προαναφέρθηκε, τα επίπεδα ξηρασίας αυτά έχουν σχετική και όχι απόλυτη έννοια. Αντικατοπτρίζουν την κατάσταση του εδάφους σε σχέση με τις μέσες συνθήκες της περιόδου αναφοράς (1991-2020). Για παράδειγμα, αν η εδαφική υγρασία είναι αρκετά χαμηλή για τα δεδομένα μιας περιοχής την συγκεκριμένη περίοδο του έτους, τότε ενδέχεται να έχουμε έως και επίπεδο 5 ξηρασίας (ακραία ξηρασία) χωρίς να είναι τελείως ξερό το έδαφος. Παρομοίως, αν η εδαφική υγρασία είναι ιδιαίτερα χαμηλή σε απόλυτο βαθμό, αλλά σε κανονικά για την εποχή επίπεδα, τότε έχουμε κανονικές συνθήκες ξηρασίας (ο δείκτης SSMI είναι ελαφρώς αρνητικός ή θετικός). Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι ελλείψει επιτόπιων παρατηρήσεων οι τιμές εδαφικής υγρασίας αποτελούν εκτίμηση εξειδικευμένου μοντέλου για την επιφάνεια της Γης (ERA5-Land) και κατά τόπους ενδέχεται να υπάρχουν αποκλίσεις από τις πραγματικές συνθήκες.

Μακροπρόθεσμη πρόγνωση για τη μέση θερμοκρασία Ιουλίου 2026

Σύνταξη άρθρου: Γ. Φραγκουλίδης, Κ. Λαγουβάρδος, Β. Κοτρώνη

Ε.Α.Α - Πεντέλη, Δευτέρα 15 Ιουνίου 2026, 09:00

Θερμότερος του κανονικού αναμένεται να είναι ο ερχόμενος Ιούλιος στην ΝΑ Ευρώπη (συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας) σύμφωνα με τις μακροπρόθεσμες προγνώσεις που εκδόθηκαν στις αρχές Ιουνίου. Όπως φαίνεται στο παρακάτω γράφημα (Εικόνα 1), σύμφωνα με το 92% των διαθέσιμων σεναρίων η μέση θερμοκρασία Ιουλίου θα είναι υψηλότερη από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα (περίοδος αναφοράς: 1993-2016). Συγκεκριμένα, η πιθανότητα για θετικές αποκλίσεις μεταξύ 0 και 1°C, μεταξύ 1 και 2°C και άνω των 2°C είναι 49%, 35% και 8% αντίστοιχα. Οι πιθανότητες για αρνητικές αποκλίσεις μεταξύ 0 και 1°C και άνω του 1°C είναι 7% και 1% αντίστοιχα. Η μέση τιμή των 400 σεναρίων είναι +0.94°C.

Συνολικά για την ευρωπαϊκή ήπειρο, ο χάρτης της Εικόνας 2 απεικονίζει την απόκλιση της μέσης θερμοκρασίας Ιουλίου με βάση την μέση τιμή των διαθέσιμων σεναρίων. Όπως προκύπτει, θετικές αποκλίσεις αναμένονται σε όλη την ήπειρο, με τις τιμές να κυμαίνονται από +0.5°C έως +2.°C. Οι μέγιστες αποκλίσεις εντοπίζονται στην κεντρική Ευρώπη.

Η πρόγνωση αυτή βασίζεται σε συνολικά 400 πιθανά σενάρια από τα εξής 8 κέντρα πρόγνωσης: ECMWF (Ευρώπη), UKMO (Ηνωμένο Βασίλειο), Meteo-France (Γαλλία), NCEP (ΗΠΑ), DWD (Γερμανία), CMCC (Ιταλία), JMA (Ιαπωνία) και BOM (Αυστραλία), όπως παρέχονται από το Copernicus Climate Change Service της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Τονίζεται ότι οι μακροπρόθεσμες προγνώσεις χαρακτηρίζονται από μεγάλη αβεβαιότητα και σκοπό έχουν την εκτίμηση της τάσης στην μηνιαία και εποχιακή εξέλιξη των μέσων καιρικών συνθηκών. Επιπρόσθετα, οι αποκλίσεις της θερμοκρασίας σε ημερήσια και τοπική βάση λόγω της επίδρασης κάθε είδους καιρικών συστημάτων ενδέχεται να διαφέρουν σημαντικά από τη μέση απόκλιση ενός μήνα σε μια ευρύτερη περιοχή.

Εικόνα 1. Κατανομή πιθανοτήτων για την μέση θερμοκρασία Ιουλίου 2026 στην ΝΑ Ευρώπη, σύμφωνα με τις 400 μακροπρόθεσμες προγνώσεις που εκδόθηκαν αρχές Ιουνίου. Η μέση τιμή των διαθέσιμων προγνώσεων απεικονίζεται στο άνω αριστερά άκρο του γραφήματος.

Εικόνα 2. Χάρτης απόκλισης της μέσης θερμοκρασίας Ιουλίου 2026, σύμφωνα με την μέση τιμή των 400 μακροπρόθεσμων προγνώσεων που εκδόθηκαν αρχές Ιουνίου.

Αξιολόγηση πρόγνωσης για την μέση θερμοκρασία Μαΐου 2026

Όσον αφορά τον περασμένο Μάιο, η μέση θερμοκρασιακή απόκλιση στην ΝΑ Ευρώπη ήταν -0.38°C, ενώ η μέση τιμή όλων των σεναρίων της μακροπρόθεσμης πρόγνωσης που εκδόθηκε τον Απρίλιο του 2026 ήταν +0.83°C. Όπως φαίνεται στο παρακάτω γράφημα (Εικόνα 3), το μέγεθος της απόκλισης που παρατηρήθηκε είχε πιθανότητα 15% και ήταν το τρίτο πιθανότερο πεδίο τιμών στην μακροπρόθεσμη πρόγνωση.

Εικόνα 3. Κατανομή πιθανοτήτων για την μέση θερμοκρασία Μαΐου 2026 στην ΝΑ Ευρώπη, σύμφωνα με τις προγνώσεις που εκδόθηκαν αρχές Απριλίου. Η μέση τιμή των διαθέσιμων προγνώσεων απεικονίζεται στο άνω αριστερά άκρο του γραφήματος, ενώ η μέση θερμοκρασία που τελικά παρατηρήθηκε τον Μάιο υποδεικνύεται με μωβ χρώμα.

Δείκτης ξηρασίας στην Ελλάδα - 10 Μαΐου 2026

Σύνταξη άρθρου: Γ. Φραγκουλίδης, Κ. Λαγουβάρδος, Β. Κοτρώνη 

Ε.Α.Α - Πεντέλη, Κυριακή 17 Μαΐου 2026, 12:00

Το παρόν δελτίο παρουσιάζει την ανάλυση της ομάδας ΜΕΤΕΟ του ΕΑΑ για τις συνθήκες ξηρασίας στην Ελλάδα κατά την 10η Μαΐου 2026. Η ανάλυση βασίζεται στην απόκλιση της υγρασίας των στρωμάτων υπεδάφους από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα σε δύο στρώματα:

1. το επιφανειακό στρώμα 7-28 εκατοστών, όπου η υγρασία εδάφους αποκρίνεται πιο άμεσα στις μετεωρολογικές συνθήκες και διαμορφώνεται κυρίως από τις μετεωρολογικές συνθήκες των τελευταίων εβδομάδων
2. το βαθύτερο στρώμα 28-100 εκατοστών, το οποίο έχει μεγαλύτερη αδράνεια στις μεταβολές του καιρού και αντικατοπτρίζει τις συνθήκες των τελευταίων μηνών

Με βάση τα δεδομένα υγρασίας εδάφους της υπηρεσίας Copernicus της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπολογίζουμε τον κανονικοποιημένο δείκτη υγρασίας εδάφους (SSMI) λαμβάνοντας υπόψη τις τωρινές συνθήκες καθώς και αυτές κατά την περίοδο αναφοράς 1991-2020. Στις περιπτώσεις που ο δείκτης αυτός είναι σημαντικά αρνητικός κατατάσσουμε την ξηρασία στα επίπεδα 1 έως 5 ανάλογα με το μέγεθός του, τα οποία υποδηλώνουν ήπια, μέτρια, σημαντική, έντονη και ακραία ξηρασία. Στις περιπτώσεις όπου ο δείκτης SSMI είναι σημαντικά θετικός τότε έχουμε σχετικό πλεόνασμα υγρασίας στο έδαφος. 

Τα κυριότερα σημεία για τις συνθήκες κατά την 10η Μαΐου είναι τα εξής:

• Οι συνθήκες σχετικής υγρασίας εδάφους στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας δεν έχουν μεταβληθεί σημαντικά σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα (Εικόνα 1).
• Μεγάλο μέρος της χώρας παραμένει σε συνθήκες πλεονάσματος υγρασίας για τα δεδομένα της εποχής και στα δύο στρώματα υπεδάφους.
• Μικρή μείωση της υγρασίας παρατηρείται στην δυτική Ελλάδα όπου πλέον σε μεγάλο μέρος της επικρατούν συνθήκες ήπιας έως σημαντικής ξηρασίας (επίπεδα ξηρασίας 1 έως 3). Σε επίπεδα σημαντικής ξηρασίας παραμένει και η ανατολική Κρήτη. 

Εικόνα 1. Επίπεδα ξηρασίας στην Ελλάδα κατά την 10η Μαΐου 2026 στα στρώματα υπεδάφους 7-28 εκ. (αριστερά) και 28-100 εκ. (δεξιά). Οι περιοχές που βρίσκονται σε κατάσταση σχετικής ξηρασίας είναι χρωματισμένες σύμφωνα με την 5-βάθμια κλίμακα στο άνω δεξιά άκρο του χάρτη. Περιοχές όπου η εδαφική υγρασία είναι σημαντικά πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα απεικονίζονται με πράσινο, ενώ περιοχές με εδαφική υγρασία κοντά στην μέση τιμή απεικονίζονται με άσπρο. Η μαύρη διαγράμμιση στον δεξιά χάρτη υποδηλώνει περιοχές με ιδιαίτερα ρηχό/πετρώδες έδαφος (< 40 εκ.) όπου η εκτίμηση του μοντέλου αναμένεται να έχει μικρότερη αξιοπιστία.

Η περιεκτικότητα σε νερό στα στρώματα αυτά του υπεδάφους είναι κρίσιμα για την ανάπτυξη και απόδοση πολλών γεωργικών καλλιεργειών και αντικατοπτρίζει την επίδραση του υετού, την εξατμισοδιαπνοής και της απορροής/διήθησης νερού στο έδαφος σε ένα σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα. Όταν η εδαφική υγρασία σε αυτά είναι αρκετά κάτω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα μιας συγκεκριμένης περιοχής, αυτό συνεπάγεται συνθήκες (σχετικής) ξηρασίας και άρα παρατεταμένο υδατικό στρες για τις καλλιέργειες.

Όπως προαναφέρθηκε, τα επίπεδα ξηρασίας αυτά έχουν σχετική και όχι απόλυτη έννοια. Αντικατοπτρίζουν την κατάσταση του εδάφους σε σχέση με τις μέσες συνθήκες της περιόδου αναφοράς (1991-2020). Για παράδειγμα, αν η εδαφική υγρασία είναι αρκετά χαμηλή για τα δεδομένα μιας περιοχής την συγκεκριμένη περίοδο του έτους, τότε ενδέχεται να έχουμε έως και επίπεδο 5 ξηρασίας (ακραία ξηρασία) χωρίς να είναι τελείως ξερό το έδαφος. Παρομοίως, αν η εδαφική υγρασία είναι ιδιαίτερα χαμηλή σε απόλυτο βαθμό, αλλά σε κανονικά για την εποχή επίπεδα, τότε έχουμε κανονικές συνθήκες ξηρασίας (ο δείκτης SSMI είναι ελαφρώς αρνητικός ή θετικός). Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι ελλείψει επιτόπιων παρατηρήσεων οι τιμές εδαφικής υγρασίας αποτελούν εκτίμηση εξειδικευμένου μοντέλου για την επιφάνεια της Γης (ERA5-Land) και κατά τόπους ενδέχεται να υπάρχουν αποκλίσεις από τις πραγματικές συνθήκες.

Μακροπρόθεσμη πρόγνωση για τη μέση θερμοκρασία Ιουνίου 2026

Σύνταξη άρθρου: Γ. Φραγκουλίδης, Κ. Λαγουβάρδος, Β. Κοτρώνη

Ε.Α.Α - Πεντέλη, Δευτέρα 11 Μαΐου 2026, 14:00

Θερμότερος του κανονικού αναμένεται να είναι ο ερχόμενος Ιούνιος στην ΝΑ Ευρώπη (συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας) σύμφωνα με τις μακροπρόθεσμες προγνώσεις που εκδόθηκαν στις αρχές Μαΐου. Όπως φαίνεται στο παρακάτω γράφημα (Εικόνα 1), σύμφωνα με το 85% των διαθέσιμων σεναρίων η μέση θερμοκρασία Ιουνίου θα είναι υψηλότερη από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα (περίοδος αναφοράς: 1993-2016). Συγκεκριμένα, η πιθανότητα για θετικές αποκλίσεις μεταξύ 0 και 1°C, μεταξύ 1 και 2°C και άνω των 2°C είναι 49%, 29% και 7% αντίστοιχα. Οι πιθανότητες για αρνητικές αποκλίσεις μεταξύ 0 και 1°C και άνω του 1°C είναι 14% και 1% αντίστοιχα. Η μέση τιμή των 400 σεναρίων είναι +0.76°C.

Η πρόγνωση αυτή βασίζεται σε συνολικά 400 πιθανά σενάρια από τα εξής 8 κέντρα πρόγνωσης: ECMWF (Ευρώπη), UKMO (Ηνωμένο Βασίλειο), Meteo-France (Γαλλία), NCEP (ΗΠΑ), DWD (Γερμανία), CMCC (Ιταλία), JMA (Ιαπωνία) και BOM (Αυστραλία), όπως παρέχονται από το Copernicus Climate Change Service της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Τονίζεται ότι οι μακροπρόθεσμες προγνώσεις χαρακτηρίζονται από μεγάλη αβεβαιότητα και σκοπό έχουν την εκτίμηση της τάσης στην μηνιαία και εποχιακή εξέλιξη των μέσων καιρικών συνθηκών. Επιπρόσθετα, οι αποκλίσεις της θερμοκρασίας σε ημερήσια και τοπική βάση λόγω της επίδρασης κάθε είδους καιρικών συστημάτων ενδέχεται να διαφέρουν σημαντικά από τη μέση απόκλιση ενός μήνα σε μια ευρύτερη περιοχή.

Εικόνα 1. Κατανομή πιθανοτήτων για την μέση θερμοκρασία Ιουνίου 2026 στην ΝΑ Ευρώπη, σύμφωνα με τις 400 μακροπρόθεσμες προγνώσεις που εκδόθηκαν αρχές Μαΐου. Η μέση τιμή των διαθέσιμων προγνώσεων απεικονίζεται στο άνω αριστερά άκρο του γραφήματος.

Αξιολόγηση πρόγνωσης για την μέση θερμοκρασία Απριλίου 2026

Όσον αφορά τον περασμένο Απρίλιο, η μέση θερμοκρασιακή απόκλιση στην ΝΑ Ευρώπη ήταν +0.58°C, ενώ η μέση τιμή όλων των σεναρίων της μακροπρόθεσμης πρόγνωσης που εκδόθηκε τον Μάρτιο του 2026 ήταν +0.92°C. Όπως φαίνεται στο παρακάτω γράφημα (Εικόνα 2), το μέγεθος της απόκλισης που παρατηρήθηκε είχε πιθανότητα 34% και ήταν το πιθανότερο πεδίο τιμών στην μακροπρόθεσμη πρόγνωση.

Εικόνα 2. Κατανομή πιθανοτήτων για την μέση θερμοκρασία Απριλίου 2026 στην ΝΑ Ευρώπη, σύμφωνα με τις προγνώσεις που εκδόθηκαν αρχές Μαρτίου. Η μέση τιμή των διαθέσιμων προγνώσεων απεικονίζεται στο άνω αριστερά άκρο του γραφήματος, ενώ η μέση θερμοκρασία που τελικά παρατηρήθηκε τον Απρίλιο υποδεικνύεται με μωβ χρώμα.

Δείκτης ξηρασίας στην Ελλάδα - 10 Απριλίου 2026

Σύνταξη άρθρου: Γ. Φραγκουλίδης, Κ. Λαγουβάρδος, Β. Κοτρώνη 

Ε.Α.Α - Πεντέλη, Παρασκευή 17 Απριλίου 2026, 08:00

Το παρόν δελτίο παρουσιάζει την ανάλυση της ομάδας ΜΕΤΕΟ του ΕΑΑ για τις συνθήκες ξηρασίας στην Ελλάδα κατά την 10η Απριλίου 2026. Η ανάλυση βασίζεται στην απόκλιση της υγρασίας των στρωμάτων υπεδάφους από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα σε δύο στρώματα:

1. το επιφανειακό στρώμα 7-28 εκατοστών, όπου η υγρασία εδάφους αποκρίνεται πιο άμεσα στις μετεωρολογικές συνθήκες και διαμορφώνεται κυρίως από τις μετεωρολογικές συνθήκες των τελευταίων εβδομάδων
2. το βαθύτερο στρώμα 28-100 εκατοστών, το οποίο έχει μεγαλύτερη αδράνεια στις μεταβολές του καιρού και αντικατοπτρίζει τις συνθήκες των τελευταίων μηνών

Με βάση τα δεδομένα υγρασίας εδάφους της υπηρεσίας Copernicus της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπολογίζουμε τον κανονικοποιημένο δείκτη υγρασίας εδάφους (SSMI) λαμβάνοντας υπόψη τις τωρινές συνθήκες καθώς και αυτές κατά την περίοδο αναφοράς 1991-2020. Στις περιπτώσεις που ο δείκτης αυτός είναι σημαντικά αρνητικός κατατάσσουμε την ξηρασία στα επίπεδα 1 έως 5 ανάλογα με το μέγεθός του, τα οποία υποδηλώνουν ήπια, μέτρια, σημαντική, έντονη και ακραία ξηρασία. Στις περιπτώσεις όπου ο δείκτης SSMI είναι σημαντικά θετικός τότε έχουμε σχετικό πλεόνασμα υγρασίας στο έδαφος. 

Τα κυριότερα σημεία για τις συνθήκες κατά την 10η Απριλίου είναι τα εξής:

• Τα επεισόδια βροχοπτώσεων μεταξύ 10 Μαρτίου και 10 Απριλίου (με κυριότερη την κακοκαιρία "Erminio" στις αρχές Απριλίου) στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας σε συνδυασμό με τις ελαφρώς χαμηλές για την εποχή θερμοκρασίες οδήγησαν σε εμφανή αύξηση της υγρασίας εδάφους (Εικόνα 1).
• Η αύξηση είναι εμφανής σε όλη την επικράτεια, με το μεγαλύτερο μέρος της χώρας πλέον να βρίσκεται σε συνθήκες πλεονάσματος υγρασίας για τα δεδομένα της εποχής και στα δύο στρώματα υπεδάφους.
• Παρά το γεγονός ότι η υγρασία στο βαθύτερο υπό εξέταση στρώμα εξελίσσεται σχετικά αργά, με την κακοκαιρία Erminio είχαμε απότομη μετάβαση από συνθήκες ξηρασίας στο τέλος Μαρτίου σε συνθήκες πλεονάσματος υγρασίας. Σε συνθήκες σχετικής ξηρασίας παραμένει μέρος της Ηπείρου και η ανατολική Κρήτη. Εξίσου απότομη ήταν και η αύξηση της υγρασίας στο πιο επιφανειακό στρώμα, ωστόσο μεγάλο μέρος της δυτικής Ελλάδας και της Μακεδονίας έχουν ήδη επιστρέψει στα κανονικά για την εποχή επίπεδα.

Εικόνα 1. Επίπεδα ξηρασίας στην Ελλάδα κατά την 10η Απριλίου 2026 στα στρώματα υπεδάφους 7-28 εκ. (αριστερά) και 28-100 εκ. (δεξιά). Οι περιοχές που βρίσκονται σε κατάσταση σχετικής ξηρασίας είναι χρωματισμένες σύμφωνα με την 5-βάθμια κλίμακα στο άνω δεξιά άκρο του χάρτη. Περιοχές όπου η εδαφική υγρασία είναι σημαντικά πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα απεικονίζονται με πράσινο, ενώ περιοχές με εδαφική υγρασία κοντά στην μέση τιμή απεικονίζονται με άσπρο. Η μαύρη διαγράμμιση στον δεξιά χάρτη υποδηλώνει περιοχές με ιδιαίτερα ρηχό/πετρώδες έδαφος (< 40 εκ.) όπου η εκτίμηση του μοντέλου αναμένεται να έχει μικρότερη αξιοπιστία.

Η περιεκτικότητα σε νερό στα στρώματα αυτά του υπεδάφους είναι κρίσιμα για την ανάπτυξη και απόδοση πολλών γεωργικών καλλιεργειών και αντικατοπτρίζει την επίδραση του υετού, την εξατμισοδιαπνοής και της απορροής/διήθησης νερού στο έδαφος σε ένα σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα. Όταν η εδαφική υγρασία σε αυτά είναι αρκετά κάτω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα μιας συγκεκριμένης περιοχής, αυτό συνεπάγεται συνθήκες (σχετικής) ξηρασίας και άρα παρατεταμένο υδατικό στρες για τις καλλιέργειες.

Όπως προαναφέρθηκε, τα επίπεδα ξηρασίας αυτά έχουν σχετική και όχι απόλυτη έννοια. Αντικατοπτρίζουν την κατάσταση του εδάφους σε σχέση με τις μέσες συνθήκες της περιόδου αναφοράς (1991-2020). Για παράδειγμα, αν η εδαφική υγρασία είναι αρκετά χαμηλή για τα δεδομένα μιας περιοχής την συγκεκριμένη περίοδο του έτους, τότε ενδέχεται να έχουμε έως και επίπεδο 5 ξηρασίας (ακραία ξηρασία) χωρίς να είναι τελείως ξερό το έδαφος. Παρομοίως, αν η εδαφική υγρασία είναι ιδιαίτερα χαμηλή σε απόλυτο βαθμό, αλλά σε κανονικά για την εποχή επίπεδα, τότε έχουμε κανονικές συνθήκες ξηρασίας (ο δείκτης SSMI είναι ελαφρώς αρνητικός ή θετικός). Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι ελλείψει επιτόπιων παρατηρήσεων οι τιμές εδαφικής υγρασίας αποτελούν εκτίμηση εξειδικευμένου μοντέλου για την επιφάνεια της Γης (ERA5-Land) και κατά τόπους ενδέχεται να υπάρχουν αποκλίσεις από τις πραγματικές συνθήκες.

Μακροπρόθεσμη πρόγνωση για τη μέση θερμοκρασία Μαΐου 2026

Σύνταξη άρθρου: Γ. Φραγκουλίδης, Κ. Λαγουβάρδος, Β. Κοτρώνη

Ε.Α.Α - Πεντέλη, Σάββατο 11 Απριλίου 2026, 16:00

Θερμότερος του κανονικού αναμένεται να είναι ο ερχόμενος Μάιος στην ΝΑ Ευρώπη (συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας) σύμφωνα με τις μακροπρόθεσμες προγνώσεις που εκδόθηκαν στις αρχές Απριλίου. Όπως φαίνεται στο παρακάτω γράφημα (Εικόνα 1), σύμφωνα με το 82% των διαθέσιμων σεναρίων η μέση θερμοκρασία Μαΐου θα είναι υψηλότερη από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα (περίοδος αναφοράς: 1993-2016). Συγκεκριμένα, η πιθανότητα για θετικές αποκλίσεις μεταξύ 0 και 1°C, μεταξύ 1 και 2°C και άνω των 2°C είναι 39%, 33% και 10% αντίστοιχα. Οι πιθανότητες για αρνητικές αποκλίσεις μεταξύ 0 και 1°C και άνω του 1°C είναι 15% και 3% αντίστοιχα. Η μέση τιμή των 350 σεναρίων είναι +0.84°C.

Συνολικά για την ευρωπαϊκή ήπειρο, ο χάρτης της Εικόνας 2 απεικονίζει την απόκλιση της μέσης θερμοκρασίας Μαΐου με βάση την μέση τιμή των διαθέσιμων σεναρίων. Όπως προκύπτει, θετικές αποκλίσεις αναμένονται σε όλη την ήπειρο, με τις τιμές να κυμαίνονται από +0.5°C έως +1.5°C. Οι μέγιστες αποκλίσεις εντοπίζονται στην ανατολική και βόρεια Ευρώπη.

Η πρόγνωση αυτή βασίζεται σε συνολικά 350 πιθανά σενάρια από τα εξής 7 κέντρα πρόγνωσης: ECMWF (Ευρώπη), UKMO (Ηνωμένο Βασίλειο), Meteo-France (Γαλλία), NCEP (ΗΠΑ), DWD (Γερμανία), CMCC (Ιταλία) και BOM (Αυστραλία), όπως παρέχονται από το Copernicus Climate Change Service της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Τονίζεται ότι οι μακροπρόθεσμες προγνώσεις χαρακτηρίζονται από μεγάλη αβεβαιότητα και σκοπό έχουν την εκτίμηση της τάσης στην μηνιαία και εποχιακή εξέλιξη των μέσων καιρικών συνθηκών. Επιπρόσθετα, οι αποκλίσεις της θερμοκρασίας σε ημερήσια και τοπική βάση λόγω της επίδρασης κάθε είδους καιρικών συστημάτων ενδέχεται να διαφέρουν σημαντικά από τη μέση απόκλιση ενός μήνα σε μια ευρύτερη περιοχή.

Εικόνα 1. Κατανομή πιθανοτήτων για την μέση θερμοκρασία Μαΐου 2026 στην ΝΑ Ευρώπη, σύμφωνα με τις 350 μακροπρόθεσμες προγνώσεις που εκδόθηκαν αρχές Απριλίου. Η μέση τιμή των διαθέσιμων προγνώσεων απεικονίζεται στο άνω αριστερά άκρο του γραφήματος.

Εικόνα 2. Χάρτης απόκλισης της μέσης θερμοκρασίας Μαΐου 2026, σύμφωνα με την μέση τιμή των 350 μακροπρόθεσμων προγνώσεων που εκδόθηκαν αρχές Απριλίου.

Αξιολόγηση πρόγνωσης για την μέση θερμοκρασία Μαρτίου 2026

Όσον αφορά τον περασμένο Μάρτιο, η μέση θερμοκρασιακή απόκλιση στην ΝΑ Ευρώπη ήταν +0.58°C, ενώ η μέση τιμή όλων των σεναρίων της μακροπρόθεσμης πρόγνωσης που εκδόθηκε τον Φεβρουάριο του 2026 ήταν +1.18°C. Όπως φαίνεται στο παρακάτω γράφημα (Εικόνα 3), το μέγεθος της απόκλισης που παρατηρήθηκε είχε πιθανότητα 28% και ήταν το δεύτερο πιθανότερο πεδίο τιμών στην μακροπρόθεσμη πρόγνωση.

Εικόνα 3. Κατανομή πιθανοτήτων για την μέση θερμοκρασία Μαρτίου 2026 στην ΝΑ Ευρώπη, σύμφωνα με τις προγνώσεις που εκδόθηκαν αρχές Φεβρουαρίου. Η μέση τιμή των διαθέσιμων προγνώσεων απεικονίζεται στο άνω αριστερά άκρο του γραφήματος, ενώ η μέση θερμοκρασία που τελικά παρατηρήθηκε τον Μάρτιο υποδεικνύεται με μωβ χρώμα.

Δείκτης ξηρασίας στην Ελλάδα - 10 Μαρτίου 2026

Σύνταξη άρθρου: Γ. Φραγκουλίδης, Κ. Λαγουβάρδος, Β. Κοτρώνη 

Ε.Α.Α - Πεντέλη, Τρίτη 16 Μαρτίου 2026, 16:00

Το παρόν δελτίο παρουσιάζει την ανάλυση της ομάδας ΜΕΤΕΟ του ΕΑΑ για τις συνθήκες ξηρασίας στην Ελλάδα κατά την 10η Μαρτίου 2026. Η ανάλυση βασίζεται στην απόκλιση της υγρασίας των στρωμάτων υπεδάφους από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα σε δύο στρώματα:

1. το επιφανειακό στρώμα 7-28 εκατοστών, όπου η υγρασία εδάφους αποκρίνεται πιο άμεσα στις μετεωρολογικές συνθήκες και διαμορφώνεται κυρίως από τις μετεωρολογικές συνθήκες των τελευταίων εβδομάδων
2. το βαθύτερο στρώμα 28-100 εκατοστών, το οποίο έχει μεγαλύτερη αδράνεια στις μεταβολές του καιρού και αντικατοπτρίζει τις συνθήκες των τελευταίων μηνών

Με βάση τα δεδομένα υγρασίας εδάφους της υπηρεσίας Copernicus της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπολογίζουμε τον κανονικοποιημένο δείκτη υγρασίας εδάφους (SSMI) λαμβάνοντας υπόψη τις τωρινές συνθήκες καθώς και αυτές κατά την περίοδο αναφοράς 1991-2020. Στις περιπτώσεις που ο δείκτης αυτός είναι σημαντικά αρνητικός κατατάσσουμε την ξηρασία στα επίπεδα 1 έως 5 ανάλογα με το μέγεθός του, τα οποία υποδηλώνουν ήπια, μέτρια, σημαντική, έντονη και ακραία ξηρασία. Στις περιπτώσεις όπου ο δείκτης SSMI είναι σημαντικά θετικός τότε έχουμε σχετικό πλεόνασμα υγρασίας στο έδαφος. 

Τα κυριότερα σημεία για τις συνθήκες κατά την 10η Μαρτίου είναι τα εξής:

• Η απουσία βροχοπτώσεων από τις 20 Φεβρουαρίου στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας σε συνδυασμό με τις αυξημένες για την εποχή θερμοκρασίες οδήγησαν σε έντονη μείωση της υγρασίας εδάφους (Εικόνα 1).
• Η μείωση είναι ιδιαιτέρως εμφανής σε Ήπειρο και δυτική Στερεά Ελλάδα που πλέον βρίσκονται σε συνθήκες σημαντικής έως ακραίας ξηρασίας για τα δεδομένα της εποχής και στα δύο στρώματα.
• Η κεντρική Μακεδονία και περιοχές της Θράκης παραμένουν σε συνθήκες πλεονάσματος υγρασίας όσον αφορά το βαθύτερο υπό εξέταση στρώμα ενώ η ανατολική Στερά Ελλάδα και Πελοπόννησος παραμένουν σε κανονικά επίπεδα.
• Το μεγαλύτερο μέρος της Κρήτης παραμένει σε συνθήκες ήπιας έως έντονης σχετικής ξηρασίας και στα δύο στρώματα υπεδάφους. 

Εικόνα 1. Επίπεδα ξηρασίας στην Ελλάδα κατά την 10η Μαρτίου 2026 στα στρώματα υπεδάφους 7-28 εκ. (αριστερά) και 28-100 εκ. (δεξιά). Οι περιοχές που βρίσκονται σε κατάσταση σχετικής ξηρασίας είναι χρωματισμένες σύμφωνα με την 5-βάθμια κλίμακα στο άνω δεξιά άκρο του χάρτη. Περιοχές όπου η εδαφική υγρασία είναι σημαντικά πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα απεικονίζονται με πράσινο, ενώ περιοχές με εδαφική υγρασία κοντά στην μέση τιμή απεικονίζονται με άσπρο. Η μαύρη διαγράμμιση στον δεξιά χάρτη υποδηλώνει περιοχές με ιδιαίτερα ρηχό/πετρώδες έδαφος (< 40 εκ.) όπου η εκτίμηση του μοντέλου αναμένεται να έχει μικρότερη αξιοπιστία.

Η περιεκτικότητα σε νερό στα στρώματα αυτά του υπεδάφους είναι κρίσιμα για την ανάπτυξη και απόδοση πολλών γεωργικών καλλιεργειών και αντικατοπτρίζει την επίδραση του υετού, την εξατμισοδιαπνοής και της απορροής/διήθησης νερού στο έδαφος σε ένα σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα. Όταν η εδαφική υγρασία σε αυτά είναι αρκετά κάτω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα μιας συγκεκριμένης περιοχής, αυτό συνεπάγεται συνθήκες (σχετικής) ξηρασίας και άρα παρατεταμένο υδατικό στρες για τις καλλιέργειες.

Όπως προαναφέρθηκε, τα επίπεδα ξηρασίας αυτά έχουν σχετική και όχι απόλυτη έννοια. Αντικατοπτρίζουν την κατάσταση του εδάφους σε σχέση με τις μέσες συνθήκες της περιόδου αναφοράς (1991-2020). Για παράδειγμα, αν η εδαφική υγρασία είναι αρκετά χαμηλή για τα δεδομένα μιας περιοχής την συγκεκριμένη περίοδο του έτους, τότε ενδέχεται να έχουμε έως και επίπεδο 5 ξηρασίας (ακραία ξηρασία) χωρίς να είναι τελείως ξερό το έδαφος. Παρομοίως, αν η εδαφική υγρασία είναι ιδιαίτερα χαμηλή σε απόλυτο βαθμό, αλλά σε κανονικά για την εποχή επίπεδα, τότε έχουμε κανονικές συνθήκες ξηρασίας (ο δείκτης SSMI είναι ελαφρώς αρνητικός ή θετικός). Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι ελλείψει επιτόπιων παρατηρήσεων οι τιμές εδαφικής υγρασίας αποτελούν εκτίμηση εξειδικευμένου μοντέλου για την επιφάνεια της Γης (ERA5-Land) και κατά τόπους ενδέχεται να υπάρχουν αποκλίσεις από τις πραγματικές συνθήκες.

Μακροπρόθεσμη πρόγνωση για τη μέση θερμοκρασία Απριλίου 2026

Σύνταξη άρθρου: Γ. Φραγκουλίδης, Κ. Λαγουβάρδος, Β. Κοτρώνη

Ε.Α.Α - Πεντέλη, Πέμπτη 12 Μαρτίου 2026, 22:00

Θερμότερος του κανονικού αναμένεται να είναι ο ερχόμενος Απρίλιος στην ΝΑ Ευρώπη (συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας) σύμφωνα με τις μακροπρόθεσμες προγνώσεις που εκδόθηκαν στις αρχές Μαρτίου. Όπως φαίνεται στο παρακάτω γράφημα (Εικόνα 1), σύμφωνα με το 80% των διαθέσιμων σεναρίων η μέση θερμοκρασία Απριλίου θα είναι υψηλότερη από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα (περίοδος αναφοράς: 1993-2016). Συγκεκριμένα, η πιθανότητα για θετικές αποκλίσεις μεταξύ 0 και 1°C, μεταξύ 1 και 2°C και άνω των 2°C είναι 34%, 29% και 17% αντίστοιχα. Οι πιθανότητες για αρνητικές αποκλίσεις μεταξύ 0 και 1°C και άνω του 1°C είναι 17% και 3% αντίστοιχα. Η μέση τιμή των 300 σεναρίων είναι +0.92°C.

Συνολικά για την ευρωπαϊκή ήπειρο, ο χάρτης της Εικόνας 2 απεικονίζει την απόκλιση της μέσης θερμοκρασίας Απριλίου με βάση την μέση τιμή των διαθέσιμων σεναρίων. Όπως προκύπτει, θετικές αποκλίσεις αναμένονται σε όλη την ήπειρο, με τις τιμές να κυμαίνονται από +0.5°C στην δυτική έως +1.25°C στην ανατολική και νοτιοανατολική Ευρώπη.

Η πρόγνωση αυτή βασίζεται σε συνολικά 300 πιθανά σενάρια από τα εξής 6 κέντρα πρόγνωσης: ECMWF (Ευρώπη), Meteo-France (Γαλλία), NCEP (ΗΠΑ), DWD (Γερμανία), CMCC (Ιταλία) και BOM (Αυστραλία), όπως παρέχονται από το Copernicus Climate Change Service της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Τονίζεται ότι οι μακροπρόθεσμες προγνώσεις χαρακτηρίζονται από μεγάλη αβεβαιότητα και σκοπό έχουν την εκτίμηση της τάσης στην μηνιαία και εποχιακή εξέλιξη των μέσων καιρικών συνθηκών. Επιπρόσθετα, οι αποκλίσεις της θερμοκρασίας σε ημερήσια και τοπική βάση λόγω της επίδρασης κάθε είδους καιρικών συστημάτων ενδέχεται να διαφέρουν σημαντικά από τη μέση απόκλιση ενός μήνα σε μια ευρύτερη περιοχή.

Εικόνα 1. Κατανομή πιθανοτήτων για την μέση θερμοκρασία Απριλίου 2026 στην ΝΑ Ευρώπη, σύμφωνα με τις 300 μακροπρόθεσμες προγνώσεις που εκδόθηκαν αρχές Μαρτίου. Η μέση τιμή των διαθέσιμων προγνώσεων απεικονίζεται στο άνω αριστερά άκρο του γραφήματος.

Εικόνα 2. Χάρτης απόκλισης της μέσης θερμοκρασίας Απριλίου 2026, σύμφωνα με την μέση τιμή των 300 μακροπρόθεσμων προγνώσεων που εκδόθηκαν αρχές Μαρτίου.

Αξιολόγηση πρόγνωσης για την μέση θερμοκρασία Φεβρουαρίου 2026

Όσον αφορά τον περασμένο Φεβρουάριο, η μέση θερμοκρασιακή απόκλιση στην ΝΑ Ευρώπη ήταν +2.10°C, ενώ η μέση τιμή όλων των σεναρίων της μακροπρόθεσμης πρόγνωσης που εκδόθηκε τον Ιανουάριο του 2026 ήταν +1.16°C. Όπως φαίνεται στο παρακάτω γράφημα (Εικόνα 3), το μέγεθος της απόκλισης που παρατηρήθηκε είχε πιθανότητα 19% και ήταν το τρίτο πιθανότερο πεδίο τιμών στην μακροπρόθεσμη πρόγνωση.

Εικόνα 3. Κατανομή πιθανοτήτων για την μέση θερμοκρασία Φεβρουαρίου 2026 στην ΝΑ Ευρώπη, σύμφωνα με τις προγνώσεις που εκδόθηκαν αρχές Ιανουαρίου. Η μέση τιμή των διαθέσιμων προγνώσεων απεικονίζεται στο άνω αριστερά άκρο του γραφήματος, ενώ η μέση θερμοκρασία που τελικά παρατηρήθηκε τον Φεβρουάριο υποδεικνύεται με μωβ χρώμα.

Δείκτης ξηρασίας στην Ελλάδα - 12 Φεβρουαρίου 2026

Σύνταξη άρθρου: Γ. Φραγκουλίδης, Κ. Λαγουβάρδος, Β. Κοτρώνη 

Ε.Α.Α - Πεντέλη, Τρίτη 17 Φεβρουαρίου 2026, 21:00

Το παρόν δελτίο παρουσιάζει την ανάλυση της ομάδας ΜΕΤΕΟ του ΕΑΑ για τις συνθήκες ξηρασίας στην Ελλάδα κατά την 12η Φεβρουαρίου 2026. Η ανάλυση βασίζεται στην απόκλιση της υγρασίας των στρωμάτων υπεδάφους από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα σε δύο στρώματα:

1. το επιφανειακό στρώμα 7-28 εκατοστών, όπου η υγρασία εδάφους διαμορφώνεται κυρίως από τις μετεωρολογικές συνθήκες των τελευταίων εβδομάδων
2. το βαθύτερο στρώμα 28-100 εκατοστών, το οποίο έχει μεγαλύτερη αδράνεια στις μεταβολές του καιρού και αντικατοπτρίζει τις συνθήκες των τελευταίων μηνών

Με βάση τα δεδομένα υγρασίας εδάφους της υπηρεσίας Copernicus της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπολογίζουμε τον κανονικοποιημένο δείκτη υγρασίας εδάφους (SSMI) λαμβάνοντας υπόψη τις τωρινές συνθήκες καθώς και αυτές κατά την περίοδο αναφοράς 1991-2020. Στις περιπτώσεις που ο δείκτης αυτός είναι σημαντικά αρνητικός κατατάσσουμε την ξηρασία στα επίπεδα 1 έως 5 ανάλογα με το μέγεθός του, τα οποία υποδηλώνουν ήπια, μέτρια, σημαντική, έντονη και ακραία ξηρασία. Στις περιπτώσεις όπου ο δείκτης SSMI είναι σημαντικά θετικός τότε έχουμε σχετικό πλεόνασμα υγρασίας στο έδαφος.

• Όσον αφορά το πιο επιφανειακό στρώμα (7-28 εκ.), που όπως είπαμε αποκρίνεται πιο άμεσα στις μετεωρολογικές συνθήκες, τα αλεπάλληλα κύματα βροχοπτώσεων κατά τις τελευταίες εβδομάδες (11/01 έως 12/02) οδήγησαν σε αύξηση της υγρασίας εδάφους στα ανατολικά της ηπειρωτικής χώρας (κυρίως στην ανατολική Στερεά Ελλάδα) που βρίσκονταν σε συνθήκες ήπιας έως σημαντικής ξηρασίας. Το σύνολο σχεδόν της χώρας χαρακτηρίζεται από πλεόνασμα υγρασίας ενώ συνθήκες σχετικής ξηρασίας επικρατούν πλέον μόνο στην κεντρική και ανατολική Κρήτη (Εικόνα 1).
• Αύξηση στην σχετική υγρασία εδάφους είχαμε και στο βαθύτερο υπό εξέταση στρώμα υπεδάφους (28-100 εκ.) στα ανατολικά ηπειρωτικά καθώς και στην δυτική Κρήτη οπού είχαμε μερική υποχώρηση των επιπέδων ξηρασίας. Το μεγαλύτερο μέρος της ηπειρωτικής χώρας παραμένει σε συνθήκες πλεονάσματος υγρασίας, ενώ κοντά στον μέσο όρο για την εποχή βρίσκεται η ανατολική Στερεά Ελλάδα και περιοχές της ανατολικής Πελοποννήσου. Σε σχετική ξηρασία παραμένει μεγάλο μέρος της Κρήτης. 

Εικόνα 1. Επίπεδα ξηρασίας στην Ελλάδα κατά την 12η Φεβρουαρίου 2026 στα στρώματα υπεδάφους 7-28 εκ. (αριστερά) και 28-100 εκ. (δεξιά). Οι περιοχές που βρίσκονται σε κατάσταση σχετικής ξηρασίας είναι χρωματισμένες σύμφωνα με την 5-βάθμια κλίμακα στο άνω δεξιά άκρο του χάρτη. Περιοχές όπου η εδαφική υγρασία είναι σημαντικά πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα απεικονίζονται με πράσινο, ενώ περιοχές με εδαφική υγρασία κοντά στην μέση τιμή απεικονίζονται με άσπρο.

Η περιεκτικότητα σε νερό στα στρώματα αυτά του υπεδάφους είναι κρίσιμα για την ανάπτυξη και απόδοση πολλών γεωργικών καλλιεργειών και αντικατοπτρίζει την επίδραση του υετού, την εξατμισοδιαπνοής και της απορροής/διήθησης νερού στο έδαφος σε ένα σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα. Όταν η εδαφική υγρασία σε αυτά είναι αρκετά κάτω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα μιας συγκεκριμένης περιοχής, αυτό συνεπάγεται συνθήκες (σχετικής) ξηρασίας και άρα παρατεταμένο υδατικό στρες για τις καλλιέργειες.

Όπως προαναφέρθηκε, τα επίπεδα ξηρασίας αυτά έχουν σχετική και όχι απόλυτη έννοια. Αντικατοπτρίζουν την κατάσταση του εδάφους σε σχέση με τις μέσες συνθήκες της περιόδου αναφοράς (1991-2020). Για παράδειγμα, αν η εδαφική υγρασία είναι αρκετά χαμηλή για τα δεδομένα μιας περιοχής την συγκεκριμένη περίοδο του έτους, τότε ενδέχεται να έχουμε έως και επίπεδο 5 ξηρασίας (ακραία ξηρασία) χωρίς να είναι τελείως ξερό το έδαφος. Παρομοίως, αν η εδαφική υγρασία είναι ιδιαίτερα χαμηλή σε απόλυτο βαθμό, αλλά σε κανονικά για την εποχή επίπεδα, τότε έχουμε κανονικές συνθήκες ξηρασίας (ο δείκτης SSMI είναι ελαφρώς αρνητικός ή θετικός). Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι ελλείψει επιτόπιων παρατηρήσεων οι τιμές εδαφικής υγρασίας αποτελούν εκτίμηση εξειδικευμένου μοντέλου για την επιφάνεια της Γης (ERA5-Land) και κατά τόπους ενδέχεται να υπάρχουν αποκλίσεις από τις πραγματικές συνθήκες.